Hooghalen, 2 mei 2007

 

Onderduikers-cartotheek verzet teruggevonden

Uniek overzicht in bruikleen bij Herinneringscentrum Kamp Westerbork

 

In de oorlog was het levensgevaarlijk voor iedereen die er in stond. Maar nu is de cartotheek van het verzet in Zuid-west Friesland een unieke bron van informatie over de joden die het gebied ondergedoken waren. Deze bijzondere kaartenbak uit de Tweede Wereldoorlog is teruggevonden op de zolder van een verzetsfamilie en door kleinzoon Sjoerd Wiersma in bruikleen gegeven aan het Herinneringcentrum Kamp Westerbork.

 

De cartotheek bevat vierhonderdenvijftig kaartjes met zo’n tachtig pasfoto’s van joodse onderduikers. Op elk kaartje een naam, plaats van herkomst, onderduikadres en een aantekening over de financiële ondersteuning. De kaartenbak vertelt het verhaal van de jodenvervolging, maar ook van de moed van mensen die daartegen in wilden gaan. Een van hen was Sjoerd Wiersma, eigenaar van een wasserijbedrijf in Joure. Vanaf 1942 ging hij twee tot drie keer per week met zijn vrachtwagen naar Amsterdam. Iedere rit nam Wiersma joden mee naar Friesland. Samen met zijn vriend Uilke Boonstra bracht hij ze dan onder op tal van onderduikadressen. Een hele organisatie, die werd vastgelegd in een cartotheek. Het gaat goed tot februari 1944: Boonstra wordt opgepakt en Wiersma weet maar net te ontkomen. Vanuit de onderduik weet Sjoerd Wiersma zijn werk voort te zetten, Uilke Boonstra wordt uiteindelijk gefusilleerd in Vught.

Na de oorlog komt de cartotheek in handen van Gerlof Wiersma, de broer van Sjoerd. Met een aantal andere mensen vult hij de informatie in de kaartenbak aan: wie zijn er vertrokken, wie overleden, wat is er nog van hen? Maar al spoedig is het materiaal niet meer nodig en verhuist de bak naar de zolder. Na het overlijden van Gerlof erft zijn zoon de cartotheek en ook hij zet de kaarten ergens op zolder. Daar zou het zijn blijven staan, als niet de kleinzoon van Sjoerd Wiersma het materiaal bij toeval ontdekt. De jonge Sjoerd Wiersma is verrast en verbijsterd over de schat aan informatie en weet dat de kaartenbak té bijzonder is om weg te gooien. Daarom geeft hij de cartotheek in bruikleen aan het Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Een bewuste keuze, omdat het Herinneringscentrum de gegevens wil gaan gebruiken voor de database Een Naam en een Gezicht.

 

Voor meer informatie       Herinneringscentrum Kamp Westerbork

                                      Oosthalen 8 – 9414 TG Hooghalen

                                      T (0593)592600

                                      I www.kampwesterbork.nl

                                      E info@kampwesterbork.nl