Tekst: David Bremmer
Algemeen Dagblad 15 januari 2007

Ouderen moeten verhuizen naar eigen huis

De meeste senioren blijven graag zo lang mogelijk in hun eigen huis wonen. Dat kan, maar dan moeten ze wel eerder gaan nadenken over de noodzakelijke aanpassingen in de woning. Reizen, golfen, leuke dingen doen. Veel vijftigplussers bloeien op als de kinderen het huis uit zijn. Na twintig tot dertig jaar opvoeden en alle verantwoordelijkheden die erbij horen, is de tijd van het Grote Genieten aangebroken.
Fout, zegt Ton Vermeulen, initiatiefnemer van De Nationale Woonduurverlenger die ouderen wil helpen langer in hun eigen huis te blijven wonen: senioren moeten eerder nadenken over de tijd dat ze minder mobiel zijn. Nu denken de meesten daar niet aan, of willen dat niet doen. Maar wie niet anticipeert, zit straks gevangen in zijn huis.
Hij noemt zijn moeder van 80 als voorbeeld. "Ze staat op alle urgentielijsten, maar kan nergens terecht. Wie als oudere een huis met trap(pen) heeft, fysiotherapie nodig heeft, over minder handelingsvaardigheden beschikt en zijn woning niet meer kan schoonhouden, kan weinig meer beginnen. Bij elkaar maakt dat blijven wonen in je huis lastig."

Tref op tijd maatregelen!
Om dergelijke taferelen te voorkomen, moeten ouderen ruim van tevoren maatregelen treffen, meent Vermeulen. Dat begint bij bouwkundige aanpassingen aan de eigen woning. Dat kunnen zowel grote als kleine ingrepen zijn. Denk aan een passende keuken of badkamer, automatische gordijnen, een lamp boven de voordeur, de sloten boven de deurklink plaatsen zodat ze beter zichtbaar zijn, de slaapkamer groter maken zodat eventuele zorg aan bed mogelijk wordt. Via zijn initiatief De Nationale Woonduurverlenger kunnen ouderen bij hem aankloppen voor advies op maat.

Groot tekort aan seniorenwoningen
Het probleem is echter veel groter dan de gebrekkige bewustwording bij de ouderen zelf. Ouderen die hun huis niet willen of kunnen aanpassen, kunnen niet zomaar verhuizen naar een aangepaste woning. Volgens het ministerie van VROM bestaat er een tekort van ruim 400.000 seniorenwoningen, een getal dat volgens Vermeulen nog aan de lage kant is. Bovendien groeit het aantal ouderen fors nu de generatie babyboomers binnenkort de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Telde het aantal 65-plussers vorig jaar nog 2,4 miljoen (14,3 procent van de bevolking), in 2040 zal dat aantal bijna verdubbelen tot 4,3 miljoen (25 procent).


Ook rijkere ouderen worden dement
Bovendien dreigt hierdoor ook een tekort aan thuiszorg. En thuiszorg is hard nodig, want uiteindelijk belandt slechts een klein deel van de ouderen in een woonzorgcentrum of verpleeghuis. De overgrote meerderheid van de senioren kan met de nodige thuiszorg prima functioneren. Volgens Vermeulen moet de overheid daarom dringend in de thuiszorg investeren. "In praktijk richten de dienstverlenende instanties, zoals stichtingen ouderenzorg of woningcorporaties, zich op de financieel zwakkeren. Dat is uiteraard belangrijk, maar ook wie wat rijker is, wordt dement. In die gevallen moet men dus met eigen middelen meer regelen en daar is men niet op voorbereid. Ook de informatie daarover ontbreekt."

Kinderen helpen lang niet altijd
Behalve meer geld is ook hier meer bewustwording van ouderen zelf nodig. Senioren die invloed willen houden op hun leefsituatie kunnen beter omzien naar andere oplossingen. Vermeulen: "Iedereen denkt: 'Wanneer ik omval, word ik snel geholpen,' maar dat is niet zo. Hulp kan ook voor wie op een wachtlijst staat lang duren." Bovendien is een formulier Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) invullen behoorlijk gecompliceerd. Veel ouderen lukt dat niet meer. En een beroep op de kinderen doen, gaat ook lang niet altijd. De meeste kinderen willen best helpen, maar niet als hun hele privésituatie daardoor ontregeld raakt. "Ik zie veel gevallen waar ouderen geen mantelzorg kunnen krijgen van hun kinderen."

Opnieuw verhuizen
Vermeulen roept ouderen op 'opnieuw te verhuizen naar hun eigen woning'. Daar horen niet alleen bouwkundige maatregelen bij, maar ook financiële. "Je moet en je woning renoveren én je persoonlijke financiën. Mensen moeten niet hun kop in het zand steken en hun testament of levensverzekering 30 jaar laten liggen. Zie het senior worden als de tweede helft van een voetbalwedstrijd. Je moet ook in de negentigste minuut nog in staat zijn te spelen."

Mijn huis aanpassen: hoe doe ik dat?
U bent aan het denken gezet en wilt uw eigen woning aanpassen voor later. Via de volgende drie tips leert u hoe dat moet en hoe u zo lang mogelijk kunt blijven wonen in uw huis.
1 Bewustwording
Stelt u zich de komende 20 jaar voor in uw eigen woning. Tegen welke problemen loopt u aan wanneer u minder mobiel zou raken?
2 Doe de woontest op de website van VROM
Door de test ziet u of en zo ja welke aanpassingen uw woning nodig heeft. Surf om de woontest te maken naar www.vrom.nl en vul in de zoekfunctie rechtsboven 'seniorenwoontest' in.
3 Maak een plan van aanpak
Maak een plan hoe u uw woning de komende jaren kunt aanpassen voor later. Neem ook uw financiën onder de loep, al dan niet met een financieel adviseur.